Duet met valse noten

Bart Moeyaert

‘Duet met valse noten’ was één van mijn favoriete boeken tijdens mijn jeugd.  Ik heb deze titel meermaals neergepend in de verschillende vriendenboeken die tijdens die periode werden rondgedeeld.  Op de Boekenbeurs in 1988 heb ik het boek gekregen van mijn ouders en had ik het voorrecht dit ter plaatse te laten signeren door de jonge Bart Moeyaert.  Ik heb dat originele boek (vijfde druk) bovengehaald om opnieuw te lezen en zo te achterhalen of het boek mij zoveel jaar later nog evenzeer kan bekoren als toen.

Terwijl ik het boek over Lander en Liselot lees, merk ik dat ik mij veel scènes nog goed voor de geest kan halen.  Al zijn er ook zaken die ik me niet zo goed herinner.  Liselot haar moeder lijkt kort voor aanvang van het verhaal overleden te zijn.  Nu bloedt mijn moederhart een beetje, maar ik vermoed dat dat als tiener iets minder indruk op mij maakte. Ik kan me nog wel steeds goed inleven in de ontluikende prille jeugdliefde van Lander en Liselot.  Het gaat zo goed tussen die twee dat ik mij tegen beter weten in amper kan inbeelden dat het alsnog de foute kant zal opgaan.  Alsof door de jaren heen de letters in mijn boek zich op magische wijze zouden verplaatst hebben om zo plaats te maken voor een andere wending in het verhaal.  Maar als ik al ruim over de helft van het verhaal ben, gaat het plotseling toch de foute kant op.  Een redelijk banaal misverstand leidt tot een serieuze onenigheid en dan gaat het pijlsnel de foute kant op.  Zonder enige nuance lijkt het wel, maar ach zo gaat dat nu eenmaal op die leeftijd.  En dan dient het echte drama zich nog te voltrekken. 

‘Duet met valse noten’ stelt mij wederom niet teleur.  Het boek heeft wat mij betreft dus de tand des tijds doorstaan.  Al vraag ik me wel af hoe leerlingen vandaag zich zouden voelen bij het lezen van dit verhaal.  Een verhaal zonder smartphone, laptop, sociale media, …  Het is natuurlijk ook niet oud genoeg om als historische roman door te gaan.  Maar het verhaal van een eerste jeugdliefde is op zich wel tijdloos en aan het aantal uitgeleende exemplaren in de bib te zien, wordt het toch nog volop gelezen. 

Het boek uit 1988 lezen was best wel bijzonder.  Veel woorden en uitdrukkingen worden tegenwoordig niet meer gebruikt.  Het viel mij vooral op hoeveel Nederlandse woorden gebruikt werden i.p.v. Vlaamse woorden.  Uit nieuwsgierigheid ben ik dan toch nog de versie uit 2008 (vijftiende druk) gaan halen in de bib.  De nog recentere versies waren allemaal uitgeleend wat bevestigt dat het dus toch nog een populair boek is.  Her en der heb ik wat vergelijkingen gedaan om vast te stellen dat de tekst toch een stuk moderner en Vlaams geworden is.  Wat me verder opviel, is dat zelfs de klederdracht van de personages al eens werd bijgestuurd.  De paarse pantalon van Liselot is plotseling een spijkerbroek geworden.    

In mijn boek staat nog een voorwoord vermeld van de auteur.  In de recentere uitgave blijkt dat niet meer het geval te zijn.  Er staat daar een nawoord waarin de auteur verteld hoe het boek tot stand gekomen is.  Het blijkt dat hij oorspronkelijk rond zijn dertiende wilde beginnen met een dagboek, maar dit veranderde als snel in fictieve verhalen.  In de loop der jaren ontspon daaruit het hele verhaal van Lander en Liselot dat hij rond zijn zeventiende afwerkte en opstuurde naar enkele uitgevers.  Niet alle uitgevers waren even overtuigd maar uitgeverij Altiora zag toch wel potentieel en heeft het boek dan in 1983 uitgebracht.  Dat betekent dat het boek vorig jaar zijn 40^ste verjaardag heeft gevierd en toe was aan zijn 22^ste druk.  Een boek dat zo lang kan blijven standhouden lijkt mij bewijs genoeg dat dit een zeer goed jeugdboek is.