Schrijven mannen beter?

Schrijven mannen beter?

Artikel uit Onze Taal (juni 2025)

https://onzetaal.nl/tijdschrift/06-2025/artikel/schrijven-mannen-beter

Tijdens mijn speurtocht naar een artikel uit een vaktijdschrift viel mijn oog op dit artikel. Meteen wist ik dat ik niet verder hoefde zoeken. Het raakt een gevoelige snaar bij mij: een feministisch, strijdvaardig kantje dat af en toe de kop opsteekt.

Favoriete auteurs

Uiteraard zijn mannen geen betere schrijvers, denk ik onmiddellijk. Mijn favoriete auteurs zijn overwegend vrouwen: Lize Spit, Griet Op de Beeck, Lisa Gardner, Unni Lindell, Tess Gerritsen en Nicci Gerard. Die laatste vormt samen met haar man het schrijversduo Nicci French, maar wanneer ik romans lees die ze afzonderlijk hebben geschreven, wint Nicci Gerard met ruime voorsprong.

Vervrouwelijkte literatuur

Eén van de aanleidingen voor het artikel is een recente uitspraak van de Nederlandse literair agent Paul Sebes. Hij liet zich ontvallen dat mannen minder zouden lezen omdat de literatuur te vrouwelijk zou zijn geworden. Daarnaast was er vorig jaar de update van de literaire canon, waarin het aantal werken van vrouwelijke auteurs steeg van vijf naar dertien. Volgens sommige criticasters was daarmee duidelijk gekozen voor ‘identiteit’ in plaats van ‘kwaliteit’. De toegevoegde boeken van vrouwen zouden minder goed zijn dan de werken van mannen die uit de lijst verdwenen. Althans volgens die criticasters - ongetwijfeld allemaal mannen.

Gender en waardering

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat er slechts kleine stijlverschillen zijn tussen boeken van mannen en vrouwen. Dat kan dus geen afdoende verklaring zijn. Een veel opvallender verschil zit in de waardering van teksten. De Nederlandse onderzoekster Corina Koolen onderzocht die waardering via een uitvoerige enquête onder lezers. Daaruit bleek dat verwachting een heel belangrijke rol speelt. Wanneer je mensen vertelt dat een tekst geschreven is door een man, beoordelen ze die over het algemeen beter dan wanneer je vertelt dat dezelfde tekst geschreven is door een vrouw.

Prompt word ik terug gekatapulteerd naar mijn eigen professionele leven, waarin ik jarenlang als softwareontwikkelaar werkte. Meermaals heb ik daar ervaren dat je als vrouw door menig mannelijke collega niet altijd even serieus wordt genomen. Als vrouw moet je jezelf dubbel zo hard bewijzen in die wereld.

Datanews, 2016

In 2016 werd hiernaar interessant onderzoek gevoerd, waarvan de resultaten opvallende gelijkenissen vertonen met het onderzoek naar de waardering voor vrouwelijke auteurs. Er werd nagegaan hoe het werk van vrouwelijke programmeurs werd beoordeeld. De code van vrouwen werd over het algemeen positief beoordeeld, tenminste wanneer die anoniem ter beoordeling werd aangeboden. In dat geval werd hun code niet alleen goed beoordeeld, maar vaak zelfs sneller goedgekeurd dan die van mannen. Als het echter duidelijk was dat de code van een vrouw afkomstig was, dan werd diezelfde code door mannen minder gunstig beoordeeld.

Stereotypen

Het lijkt dus een probleem van alle tijden en over verschillende beroepsprofielen heen. Niet enkel auteurs en IT’ers worden geconfronteerd met stereotypering. Hoe vaak werd de vraag al niet gesteld wie betere koks zijn: mannen of vrouwen? Of wie betere chauffeurs zijn? Maar ook omgekeerd bestaan er nog steeds beroepen, zoals onthaalouder, die we eerder met een vrouw associëren en waarbij we vreemd opkijken als deze plots door een man wordt uitgevoerd.

Belangrijke rol als leerkracht

Het is onze taak als leerkracht om deze vooroordelen de wereld uit te helpen en om leerlingen te ondersteunen bij het maken van keuzes, zonder dat zij zich laten leiden door stereotypen. Daarnaast is het belangrijk dat leerlingen respect hebben voor iedere persoon en diens beroep, ongeacht het geslacht. De verwijzingen naar al deze artikels zitten dan ook al opgeslagen in mijn Bookmarks, klaar om in de klas te gebruiken zodra de gelegenheid zich voordoet.

De goede kant op

Ik geloof oprecht dat we de goede kant opgaan. Binnen de IT-sector heb ik in de afgelopen 30 jaar een positieve evolutie gezien. Net als de auteur van dit artikel ben ik ervan overtuigd dat de vooroordelen over vrouwelijke auteurs op den duur zullen verdwijnen.

Afsluiten doe ik graag met een bekend citaat van Virginia Woolf: 

Vrouwen publiceerden hun werk vroeger vaak zonder naam, omdat hun werk als minderwaardig werd beschouwd. Dit citaat herinnert ons eraan hoever we al gekomen zijn.