Sluiting van bibliotheek in Noorderwijk

Mediaknipsel VRT NWS: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/12/08/sluiting-bib-noorderwijk-reactie-oppositie-groen-actiecomite/

Bij het lezen van de titel van dit artikel ben ik meteen verontrust: is dit het startsein om massaal bibliotheken te sluiten? De afgelopen jaren merk ik dat het steeds minder druk is in de bibliotheken. De enige uitzondering daarop zijn de studenten, die er tegenwoordig graag komen studeren. Wanneer ik het artikel verder lees, besef ik dat het hier om de bibliotheek van een deelgemeente gaat. Maar maakt dat het minder verontrustend?

De bib door mijn ogen

Als kind was ik een fervent bibliotheekbezoeker. In de voormiddag zes boeken uitlenen - het toegelaten maximum - en tegen de avond wilde ik terugkeren omdat ik ze al uit had. In mijn herinnering was het altijd heel druk in de boekerij (zoals we dat vroeger noemden), veel drukker dan wat ik de laatste jaren zie.

Tegenwoordig ga ik er zelf ook veel minder naartoe. Ik heb niet meer zoveel vrije tijd als vroeger, of misschien is er gewoon te veel andere afleiding. Meestal ga ik naar de bib vlak voor een vakantie of wanneer ik een boek nodig heb voor school. Een boek kopen doe ik zelden, zo ben ik nu eenmaal opgevoed.

De bib in verandering

Het voordeel van niet zo jong meer zijn, is dat ik de werking van de bib heb zien evolueren. Vroeger werd er gewerkt met een systeem van kaartjes. Bijzonder fascinerend vond ik dat, en thuis speelde ik die werking na. Soms valt er bij mijn ouders nog zo’n zelfgeknutseld kaartje uit de boekenkast.

Later werd alles gedigitaliseerd, tot grote frustratie van de iets oudere bibliothecaris. Ondertussen mogen we een groot deel van het werk zelf doen: boeken terugplaatsen in de inleverkast, boeken scannen om ze uit te lenen, en boetes of lidgeld betalen via een betaalautomaat. 

Op sommige plaatsen worden zelfs al onbemande bibliotheken ingericht. Vooraf geregistreerde gebruikers kunnen er buiten de reguliere openingstijden terecht om materiaal in te leveren of uit te lenen. Dit zou wel eens een oplossing kunnen zijn voor de situatie in Noorderwijk, aangezien de aanleiding voor de sluiting het op pensioen gaan is van het enige personeelslid.

De bib op afstand

Maar zover zijn we nog niet. Voorlopig lijkt het erop dat de inwoners van Noorderwijk in de toekomst naar de bibliotheek van Herentals zullen moeten gaan als ze een boek willen ontlenen. Uit een ander artikel blijkt dat de bib in Morkhoven enkele jaren geleden ook werd gesloten en dat de inwoners sindsdien gebruikmaken van de bib van Noorderwijk. Voor hen wordt de verplaatsing naar Herentals nog groter. Vooral jongeren zullen zich door die afstand laten ontmoedigen. En laat dat nu net de groep zijn voor wie een bibliotheek zo belangrijk kan zijn. Niet alle kinderen krijgen thuis boeken aangereikt of worden gestimuleerd in hun literaire ontwikkeling. 

De bib op school

Een aantal boeken zal na de verhuis worden verdeeld onder de scholen in de buurt. Dat lijkt me op zich geen slecht idee, maar zoals de oud-leerkracht in het artikel aanhaalt, is het toch een heel andere ervaring om zelf een boek te zoeken in een bibliotheek. Bovendien is het belangrijk om kinderen op jonge leeftijd warm te maken voor bibliotheken. Jong geleerd is oud gedaan! Goed dus dat de inwoners van Noorderwijk een petitie en een actiecomité hebben opgestart.

De bib gratis voor iedereen

Laat de sluiting van de bib in Noorderwijk geen voorbode zijn van nog meer sluitingen. Misschien kunnen ze beter een voorbeeld nemen aan Turnhout. Daar werd onlangs beslist om het lidmaatschap voor alle inwoners gratis te maken. Op die manier wil de stad de bibliotheek toegankelijker maken en meer inwoners aanmoedigen om er gebruik van te maken. Een initiatief dat ik alleen maar kan toejuichen!